Kort antwoord
Starten als zelfstandige in bijberoep kost je minimum ±€160 (ondernemingsloket + sociaal verzekeringsfonds). Daarna betaal je minstens €87,17/kwartaal aan sociale bijdragen. Een boekhouder is optioneel maar kost €500–€1.500/jaar. Het goede nieuws: de meeste van die kosten kan je aftrekken van je belastingen.
Wat kost het om te starten?
Zo weinig dat het geen excuus is om niet te beginnen. Je hebt maar twee verplichte kosten. De rest is optioneel.
| Kost | Bedrag | Verplicht? |
|---|---|---|
| Inschrijving ondernemingsloket | €92–€100 | Ja |
| Aansluiting sociaal verzekeringsfonds | ±€70 | Ja |
| BTW-activatie | Gratis | Ja (tenzij vrijstelling) |
| Boekhouder | €500–€1.500/jaar | Nee |
| Verzekeringen (BA, gewaarborgd inkomen) | €100–€500/jaar | Nee* |
* BA-verzekering is verplicht voor bepaalde beroepen (bv. bouwsector). Gewaarborgd inkomen is optioneel in bijberoep.
Totaal minimum: ±€160
Zonder boekhouder en zonder extra verzekeringen start je al voor ±€160. Dat is het inschrijvingsgeld bij het ondernemingsloket + de aansluiting bij je sociaal verzekeringsfonds. Dat is alles.
Het ondernemingsloket regelt je inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) en je BTW-activatie. Bekende loketten zijn Xerius, Acerta, Liantis en Securex. Ze bieden vaak een pakketdeal met het sociaal verzekeringsfonds.
Welke kosten komen er elke maand of kwartaal bij?
Na je opstart heb je terugkerende kosten. De sociale bijdragen zijn verplicht, de rest hangt af van je situatie.
- Sociale bijdragen Minimum €87,17/kwartaal. Stijgt naarmate je meer verdient (20,5% van je netto-beroepsinkomen). Dit is je grootste vaste kost. Lees er alles over in onze gids over sociale bijdragen in bijberoep.
- Boekhouder Niet verplicht voor een eenmanszaak, maar sterk aangeraden als je BTW-plichtig bent of veel kosten inbrengt. Reken op €500–€1.500 per jaar. Meer info in onze gids over boekhouders voor bijberoep.
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BA) Verplicht voor bepaalde beroepen (bouw, consultancy met adviesplicht). Voor andere beroepen optioneel maar slim. Kost €100–€300/jaar voor een bijberoep.
- Gewaarborgd inkomen Optioneel in bijberoep. je bent al gedekt via je werkgever. Enkel nuttig als je een groot deel van je inkomen uit je bijberoep haalt.
- Software & tools Boekhoudpakket, facturatiesoftware, eventueel specifieke tools voor je activiteit. Veel gratis of goedkope opties beschikbaar.
Al deze doorlopende kosten zijn aftrekbare beroepskosten. Ze verlagen je belastbaar inkomen en dus je belastingen.
Welke kosten kan ik aftrekken?
Elke kost die je maakt "om je beroepsinkomen te verwerven of te behouden" mag je aftrekken. De spelregel: de kost moet beroepsmatig zijn en je moet het kunnen bewijzen (bewaar je facturen en bonnetjes minstens 7 jaar).
- Laptop of computer Aftrekbaar voor het percentage beroepsmatig gebruik. Gebruik je je laptop 70% voor werk en 30% privé? Dan trek je 70% af.
- GSM en abonnement Het beroepsmatige deel is aftrekbaar. Typisch aanvaard: 50–75% als je je gsm ook voor werk gebruikt.
- Internet thuis Het beroepsmatige deel, meestal 50%. Heb je een apart zakelijk abonnement? Dan 100%.
- Kantoor thuis Als je een ruimte in je woning als kantoor gebruikt, mag je een deel van je huur of hypotheek, elektriciteit, verwarming en water aftrekken. Bereken het op basis van de oppervlakte (bv. 15% van je woning = 15% van die kosten).
- Software & tools Adobe, Canva, boekhoudsoftware, hosting, domeinnaam, Slack, Zoom. alles wat je nodig hebt voor je activiteit is aftrekbaar.
- Opleiding & cursussen Cursussen, workshops, boeken en conferenties die direct verband houden met je zelfstandige activiteit. Een copywriting-cursus als freelance copywriter? Ja. Een surfles? Nee.
- Kantoormateriaal Papier, inkt, bureau, bureaustoel, scherm, toetsenbord. alles voor je werkplek.
- Representatiekosten Zakendiners, cadeaus voor klanten. Slechts 50% aftrekbaar voor restaurantkosten. Overdrijf hier niet. de fiscus kijkt hier extra naar.
Hoeveel mag ik aftrekken. 100% of een deel?
Niet alles is 100% aftrekbaar. Je mag enkel het beroepsmatige percentage aftrekken. Dat is het deel dat je effectief voor je zelfstandige activiteit gebruikt.
| Kost | Typisch aftrekbaar % | Waarom |
|---|---|---|
| Laptop | 70–80% | Tenzij je een apart werktoestel hebt (dan 100%) |
| GSM | 50–75% | Mix privé/beroepsmatig |
| Internet | 50% | Of 100% bij apart zakelijk abonnement |
| Kantoor thuis | 10–20% | Op basis van oppervlakte van je woning |
| Software voor werk | 100% | Volledig beroepsmatig |
| Auto | 50–75% (max) | Complex: hangt af van CO2, km, beroepsmatig % |
| Restaurantkosten | 50% | Wettelijk beperkt tot 50% |
Wees realistisch met je percentages. De fiscus kent de trucs en controleert hier regelmatig op.
De gouden regel
Gebruik je iets 60% voor werk en 40% privé? Dan trek je 60% af. Geen factuur of bewijs? Dan geen aftrek. Bewaar alles minstens 7 jaar.
Wat als mijn kosten hoger zijn dan mijn inkomsten?
Dan maak je beroepsmatig verlies. Dat verlies kan je aftrekken van je andere inkomsten, zoals je loon als werknemer. Concreet: je belastbaar inkomen daalt, dus je betaalt minder personenbelasting.
Maar er is een belangrijke kanttekening. Als je jaar na jaar verlies maakt, kan de fiscus je activiteit als hobby beschouwen in plaats van als beroep. En dan mag je je kosten niet meer aftrekken van je werknemersloon.
De hobbyisme-regel
De fiscus kijkt of je activiteit de bedoeling heeft om winst te maken. Een verliesjaar bij de start? Geen probleem. Drie jaar op rij verlies? Dan komen er vragen. Zorg dat je bijberoep op termijn winstgevend is, of je riskeert dat de fiscus al je aftrekken weigert.
Kan ik een auto leasen in bijberoep?
Ja, het kan. Maar het is zelden voordelig in bijberoep, tenzij je veel kilometers maakt voor je zelfstandige activiteit.
- Laag beroepsmatig percentage Als je maar af en toe naar een klant rijdt, is je beroepsmatig percentage laag. Je kan enkel dat percentage inbrengen.
- Beperkte aftrekbaarheid Autokosten zijn sowieso maar gedeeltelijk aftrekbaar (afhankelijk van CO2-uitstoot, max 75% voor gewone auto's). Combineer dat met een laag beroepsmatig percentage en er blijft weinig over.
- Rittenadministratie Je moet een rittenadministratie bijhouden: elke rit loggen met datum, van, naar, km en reden. Dat is werk.
Wanneer het wél kan lonen
Als je veel kilometers maakt voor je bijberoep (bv. je geeft opleidingen op locatie of je bent fotograaf die naar shoots rijdt), dan kan een autokost inbrengen zinvol zijn. Maar voor de meeste bijberoepers die vanuit huis werken: niet de moeite.
Een leasing is fiscaal niet anders dan een gewone auto: je trekt het beroepsmatige deel van de leasingkost af, beperkt door de CO2-aftrekbaarheid. Het voordeel van leasing (geen grote investering vooraf) geldt wel nog steeds.
Gerelateerde gidsen
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn gsm volledig aftrekken?
Nee, tenzij je een apart zakelijk gsm-toestel en abonnement hebt dat je uitsluitend voor je bijberoep gebruikt. Gebruik je je persoonlijke gsm ook voor werk? Dan mag je enkel het beroepsmatige deel aftrekken (bv. 50–75%). De fiscus accepteert zelden 100% voor een toestel dat je ook privé gebruikt.
Moet ik bonnetjes bijhouden?
Ja. Elke kost die je inbrengt moet je kunnen bewijzen met een factuur, kasticket of ander bewijsstuk. Bewaar alles minstens 7 jaar (digitaal mag). Geen bewijs = geen aftrek. Tip: maak foto's van bonnetjes met een app, papier vergaat sneller dan je denkt.
Kan ik kosten van vóór mijn opstart inbrengen?
Ja, onder voorwaarden. Kosten die je maakte in aanloop naar je opstart (bv. een laptop gekocht 2 maanden eerder, een opleiding gevolgd) kan je inbrengen als je kan aantonen dat ze verband houden met je zelfstandige activiteit. Bespreek dit met je boekhouder.
Wat als mijn kosten hoger zijn dan mijn inkomsten?
Dan maak je beroepsmatig verlies. Dat verlies kan je aftrekken van je andere inkomsten (bv. je loon als werknemer). Maar opgelet: als je structureel verlies maakt, kan de fiscus je activiteit als hobby beschouwen en je aftrek weigeren. Zorg dat je bijberoep op termijn winstgevend is.
Telt BTW als kost?
Als je BTW-plichtig bent, recupereer je de BTW op je aankopen via je BTW-aangifte. Dan is de BTW geen kost. Heb je de BTW-vrijstelling? Dan kan je geen BTW recupereren en is het bedrag inclusief BTW je werkelijke kost.